0.0.0 – Eğitim Planı, Ders İçeriği

Bu hafta ilk olarak bilişsel bilimin ortaya çıkışı ve temelleri üzerinde duracağız. “Bilişsel bilim nedir?” sorusuyla başlayarak, alanın 1950’li yıllardaki doğumuna zemin hazırlayan sibernetik, Turing makinesi ve yapay zeka ile bilişsel devrim gibi üç temel mihenk taşını inceleyeceğiz. Özellikle yapay zeka ve bilişsel bilim kavramlarının tarihsel süreçte nasıl iç içe geçtiğini ve sonradan nasıl ayrıştığını konuşacağız.

Ardından felsefi düzlemde makine işlevselciliği, hesaplamalı (işlemsel) zihin teorisi ve temsilsel zihin teorisi gibi ekollerin bu alana katkılarını ele alacağız. Tabii bu yaklaşımların karşılaştığı Çince odası, sembol temellendirme problemi ve çerçeve problemi gibi temel kavramsal ve felsefi sorunlara da değineceğiz.

Önümüzdeki hafta ise otomata teorisi ve formal dil teorisi konularına giriş yapacağız. Bu konular teorik bilgisayar biliminin alanına girse de, biz teknik kompleksitelerde boğulmak yerine bilişsel bilim ve dilbilimdeki mantığı kavramaya yönelik bir yaklaşım sergileyeceğiz. Ayrıca yeti ayrımı gibi bazı benzer kavramsal ayrımları da tartışacağız.
Dersin ilerleyen aşamalarında (3. ve 4. haftalarda) ise daha modeller bazlı bir yaklaşımla; lokalizasyon, doğuştancılık (innateness) tartışmaları ve nöral ağlar gibi konuları inceleyeceğiz. Bu konuları sadece teorik olarak bırakmayıp, empirik örneklerle pekiştirerek ilerlemeyi planlıyoruz.

Özetle, bu ders süresince zihni anlamaya yönelik hesaplamalı ve temsilsel modellerden başlayıp, bu modellerin pratik ve felsefi sınırlarına kadar geniş bir yelpazeyi tarayacağız.

Zihni anlamaya yönelik bu süreci bir binanın inşasına benzetebiliriz: Önce sibernetik ve hesaplama kuramlarıyla sağlam bir temel atıyor, ardından dil teorileri ve felsefi akımlarla katları çıkıyoruz; ancak binanın rüzgarda sallanmaması için “Çince Odası” veya “sembol temellendirme” gibi felsefi testlerle yapının ne kadar dayanıklı olduğunu sürekli kontrol ediyoruz.